پاس داشتن زبان پارسی

Persian-vs-Farsi - Fahmidam.netدوست گرامی دارم که هنوز دیدارش نکرده ام ولی از راه شبکه جهانی او را شناخته ام و همین بس است تا بفهمم چه جان بزرگی دارد. این یارِ نادیده به درستی تلاش می کند تا تنها از واژگان پارسی در سخن گفتن بهره بیرد.

اگر این گفتار پیشین را خوانده باشید بی گمان دریافته اید که سرود میهنی کشور پاکستان یک سرود بیشتر پارسی است تا به زبان اردو چون گزاره های این سرود بر پایه زبان پارسی ساختار یافته است. پیش از آن که این کشور سرود میهنی داشته باشد، از گزاره “پاکستان زنده باد، آزادی پاینده باد” در زمان برافراشتن پرچم این کشور بهره می بردند.

پاک سرزمین شاد باد              کشور حَسین شاد باد
تو نشان عزم عالی شان             ارض پاکستان!
مرکز یقین شاد باد

پاک سرزمین کا نظام               قوّت اخوّت عوام
قوم، ملک، سلطنت                 پائندہ تابندہ باد
شاد باد منزل مراد

پرچم ستارہ و هلال               رهبر ترقی و کمال
ترجمان ماضی، شان حال         جان استقبال!
سایۂ خدائے ذوالجلال

این سرود را می توانید از این جا به همراه زیرنویس انگلیسی گوش کنید.

آن چه که برایم چشم گیر بود این که در کشور هندوستان نزدیک به 320 سال زبان پارسی زبان درباری بوده است و نزدیک به 700 سال بر پیوندها، فرهنگ و ساختار کشور داری خشکسارواره هندوستان رد بر جای گذاشته است. بیدل دهلوی، امیرخسرو دهلوی، اقبال لاهوری از چکامه سرایان پارسی گوی بوده اند که از زبان پارسی بسیار هناییده (اثرگرفته) بودند، به گونه ای که اقبال چکامه های بیشتری به پارسی دارد تا به اردو.

چیزی که مرا به شگفتی واداشت، به کاربردن برخی از واژگان پارسی به دست دوست پاکستانی من بود که من شاید سال ها بر زبان نمی آوردم، مانند بارگاه و سپهسالار.  این دوست من در خانواده ای شیعی زاده شده بود و از این می نالید که چرا کمتر بودن شمار این گروه نسبت به گروه سنیان باید دستاویزی شود که بخواهند در چند تلاش بی سرانجام پدر او را به جرم آیینی که دارد با گلوله بزنند. پدر و مادر او زبان پارسی را در آموزشگاه آموخته بودند و در خانه با هم گهگاه به این زبان گفتگو می کردند و از این روی دوستم بسیاری واژگان پارسی از بر بود.

بهره گیری دوستم از این واژگان (چنان که تا به این جای این نوشته شاید شما را خسته کرده باشد) مرا واداشت که به بیندیشم که چگونه می شود که برخی واژگان زبان مادریمان از زبان خودمان افتاده اند و خود ایرانیان این واژگان را بسیار کم به کار می گیریم. و خودم برداشت خوبی نداشتم که دوست پاکستانی من گاهی بهتر از من از واژگان زبان مادریم در سخنش بهره ببرد. این مرا بر آن داشت که بکوشم بیشتر از پیش از گنجایش این زبان بهره برداری کنم.

شاید به این فرنود (دلیل) که زبان پارسی از زبان عربی در درازای زمان هناییده بوده است و همین پیشامد برای زبان اردو در برابر پارسی رخ داده است. ایرانی هایی که به فرنود پذیرش آیین اسلام زبان پارسی خود را کم کم به فراموشی سپردند و اگر بزرگانی چون فردوسی نبودند اکنون ما نیز عربی سخن می گفتیم. چنانچه، پاکستانی هایی که از برای دوری جستن از فرهنگ هندی و زبان هندی، به  زبان اردو که همان هندی است که پر شده از واژگان عربی و پارسی و به دبیره عربی نوشتن روی آورده اند، چنان که ما دبیره عربی را جایگزین دبیره اوستایی کردیم.

اکنون این پرسش ها پیش روی ماست که آیا پذیرش واژگان زبانی دیگر و فراموش کردن اندک اندک زبان مادری چیز بد یا خوبی است؟

پیدایش زبان ها و نابودی آن ها چرا رخ می دهد؟

پیشینه زبان پارسی از کجاست؟

امیدوارم بتوانم با خواندن و جستجوی بیشتر و یاری گرفتن از دوستان آگاه در این زمینه پاسخ هایی درخور برای این پرسش ها بیابم و در نوشتاری دیگر دستاوردهای آن را برایتان بنگارم.

پی نوشته: تلاش کردم که تنها از واژگان پارسی در نگارش این گفتار سود برم. اگرچه برای من کاری بسیار دشوار بود چون با به کار بردن واژگان عربی در نوشته ها و گفته هایم بسیار خو کرده ام. ولی دستاورد نگارش این نوشتار دست کم برای خودم این بود که با کاربری انبوهی از واژگان پارسی دوباره آشنا شدم و این واژه هایی که در اندیشه ام خاک می خوردند را کوشیدم که به رده گفتار و نوشتار درآورم.

افزون بر آن، در تارنمای به پارسی می توانید برای ورزیده کردن اندیشه در بهره بردن از این واژه های پارسی به جای واژگان انگلیسی و عربی که در زبانمان رخنه کرده اند آگاه شوید.

1
دیدگاه بگذارید

avatar
1 Comment threads
0 Thread replies
0 Followers
 
Most reacted comment
Hottest comment thread
1 Comment authors
kimia khatun Recent comment authors

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

  Subscribe  
تازه ترین قدیمی ترین بیشترین رای
مرا آگاه کن از
kimia khatun
مهمان

نژاد پرستی خوبه یا بد؟ اینکه زبان پارسی باشه یا فرانسوی یا عربی یا انگلیسی یا ترکیب اینها خوبه یا بد؟ ایا اینکار نژاد پرستیه که فقط بگیم فلان زبان یا نه؟ … هنوز نمیدونم چرا همه ادمها هم دل و هم زبون نمیشن تا ارتباطات راحت تر بشه شاید ،،…. نمیدونم